10 januari 2009 of
           donderdag na de Openbaring van de Heer

               Heilige Gregorius van Nyssa, bisschop


Eerste lezing: 1 Johannes  4,19-5,4 [I 75]
Evangelie: Lucas 4,14-22a [I 76]


Inleiding    

De gemeenschappen die zich laten inspireren en leiden door de Regel van Benedictus vieren vandaag de gedachtenis van de heilige Gregorius van Nyssa. Op 2 januari vierden we de gedachtenis van Basilius, zijn oudere broer en van Gregorius van Nazianze. Vandaag vieren we dus Gregorius van Nyssa. Basilius, de man van de daad, Gregorius van Nazianze, de man van het woord, en Gregorius van Nyssa, de heilige van vandaag, de denker. Hij was bisschop van Nyssa, vandaar dat hij Gregorius van Nyssa heet. Hij heeft geschreven tegen de Arianen en andere ketterijen en hij heeft het dogma van de drie-ene God, drie Personen in één God, met denkkracht, maar vooral met liefde, verdedigd. Elke heilige mis is een viering van de heilige drie Personen in de daad, in de praktijk. Zij zijn nu met hun Drieën onder ons tegenwoordig.

Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Lucas

In die tijd keerde Jezus in de kracht
van de heilige Geest terug naar Galilea
en men sprak over Hem in heel de streek.
Hij trad nu op als leraar in hun synagogen
en werd algemeen geprezen.
Zo kwam Hij ook in Nazaret, waar Hij was grootgebracht.
Hij ging volgens zijn gewoonte op de sabbatdag
naar de synagoge en stond op om voor te lezen.
Ze reikten Hem de boekrol van de profeet Jesaja aan.
Hij opende de rol en vond de plaats waar geschreven stond:
De Geest des Heren is over mij gekomen,
omdat Hij mij gezalfd heeft.
Hij heeft mij gezonden om aan armen
de Blijde Boodschap te brengen,
aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken
en aan blinden dat zij zullen zien;
om verdrukten te laten gaan in vrijheid,
om een genadejaar af te kondigen van de Heer.
Daarop rolde Hij het boek dicht,
gaf het terug aan de dienaar en ging zitten.
In de synagoge waren aller ogen gespannen
op Hem gevestigd.
Toen begon Hij hen toe te spreken:
“Het schriftwoord dat gij zojuist gehoord hebt
is thans in vervulling gegaan.”
Allen betuigden Hem hun instemming
en verbaasden zich dat woorden,
zo vol genade uit zijn mond vloeiden.

Homilie      

“Het Schriftwoord dat gij zojuist gehoord hebt, is thans in vervulling gegaan." Jezus citeert een gedeelte uit de profeet Jesaja. Het Woord van God, gesproken in het Oude Verbond, gaat in Jezus in vervulling. Dít Woord van God gaat in Jezus in vervulling, alle woorden van God, want in Jezus spreekt God zijn definitieve Woord. In Jezus spreekt God Zich helemaal uit. In Jezus spreekt God ons toe, zoals Hij zijn stadsgenoten in Nazareth toesprak. Jezus zei: "Het Schriftwoord dat gij zojuist gehoord hebt, is thans in vervulling gegaan. En allen betuigden Hem hun instemming." Het ging er in. Ze zeiden er ja en amen op.  Het is helemaal waar, het wordt waar in óns. Het wordt werkelijkheid in ons.

Overal waar je tegenwoordig komt staat de radio aan, muziek, nieuws. Maar in de Kerk staat God aan. Mensen in de wereld praten maar door of er nu iemand luistert of niet. Ze staan aan als de radio. Maar God spreekt niet zomaar. Hij richt Zich tot mensen, en niet tot mensen in het algemeen, maar tot iedere mens persoonlijk, op de manier die bij hem past. Zoals heel die gemeenschap van de bewoners van Nazareth op een heel eigen manier werd aangesproken door het Woord van Jezus, door het Woord van God. Dat zoekt zijn vervulling. Dat zoekt om opnieuw vlees aan te nemen, mens te worden. Hoe meer je er voor openstaat, ja en amen zegt, je instemming betuigt, des te meer vrucht zal Gods woord in je leven afwerpen. Hij maakt je vrij. Dat is een van de vruchten van het Woord van God. "De Geest van de Heer is over Mij gekomen om aan gevangenen de vrijlating bekend te maken."

Hij maakt je vrij van waarin je gevangen zit. Vrij van onze neiging mensen etiketten op te plakken, op te sluiten in hun gedrag, hun uiterlijk, hun ongeordendheden. Van onze neiging te denken: die is nu eenmaal zo, die doet nu eenmaal zo. Hij maakt je vrij van de dingen waarin je jezelf gevangen houdt, waarin je jezelf hebt opgegeven. Laat je door Jezus vrij maken, je uit de gevangenis van je 'ik' bevrijden. Blinden doet Hij zien: "Aan blinden dat zij zullen zien.” Heb geduld met mensen die niet zien. Hij zal ze ziende maken. “Om een genadejaar af te kondigen van de Heer." Jezus kondigt een Heilig Jaar aan. Het is al weer even geleden, maar toch ligt het nog redelijk vers in onze herinnering wat een grote genade het Jubeljaar 2000 voor heel de Kerk en de wereld geweest is. Als Jezus een Heilig Jaar aankondigt, wordt ons zoveel aangeboden. Zet je leven en je hart wijd open, zijn genade gaat alle perken te buiten. Denk niet wat mogelijk is en onmogelijk, Hij gaat je grenzen te buiten. Niemand heeft er een voorstelling van. Arme mens, voel je rijk met de Blijde Boodschap van het evangelie! "Om aan armen de Blijde Boodschap te verkondigen.” Dat je een arm gevoel krijgt met je rijkdom en een rijk gevoel met je armoede, want Hij zendt met het Woord zijn heilige Geest. “De Geest des Heren is over Mij gekomen." En zo komt Hij ook over ons. Hij zegt niet alleen iets, zijn Woord stroomt in de bedding van de heilige Geest, van de liefde tussen de Zoon en de Vader, waarin wij zijn opgenomen. Het wapen waarmee wij de wereld overwinnen, is geen ander dan ons geloof, zegt sint Jan, ons geloof in de heilige Geest, in de liefde waarmee God ons liefheeft.