Bezoekt U voor het eerst deze site? Leest U dan eerst de inleiding. Hier vindt U aanwijzingen voor het gebruik van onderstaande tekst.


Vierde zondag van de advent


U  
it het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus
18 De geboorte van Jezus Christus vond plaats op deze wijze:
Toen zijn moeder Maria verloofd was met Jozef,
bleek zij, voordat ze gingen samenwonen,
zwanger van de heilige Geest.
19 Omdat Jozef, haar man, rechtschapen was
en haar niet in opspraak wilde brengen,
dacht hij erover in stilte van haar te scheiden.
20 Terwijl hij dit overwoog,
verscheen hem in een droom een engel van de Heer,
die tot hem sprak:
"Jozef, zoon van David,
wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, tot u te nemen:
het kind in haar schoot is van de heilige Geest.
21 Zij zal een zoon ter wereld brengen
die gij Jezus moet noemen,
want Hij zal zijn volk redden uit hun zonden."
22 Dit alles is geschied, opdat vervuld zou worden
wat de Heer gesproken heeft door de profeet, die zegt:
23 "Zie, de maagd zal zwanger worden
en een zoon ter wereld brengen,
en men zal Hem de naam Immanuël geven."
Dat is in vertaling:
God met ons.
24 Ontwaakt uit de slaap
deed Jozef zoals de engel van de Heer hem bevolen had
en nam zijn vrouw tot zich.
Toch had hij geen gemeenschap met haar.
Matteüs 1, 18-24

De verschijning van de engel vindt plaats tijdens de slaap, in een droom. Dit betekent: in een situatie waarin de menselijke vermogens rusten. Wil de hemel nu bij mij tussenbeide kunnen komen, dan is het nodig dat mijn menselijke vermogens zoveel mogelijk rusten. Ik moet de greep op de dingen, de mensen en op mezelf loslaten, mijn geest laten rusten bij Hem.

Een paar passen voor de plaats van het gebed een ogenblik blijven staan om me zijn tegenwoordigheid bewust te maken. Jozef eerbiedigt God door meteen en stipt uit te voeren wat hem van Godswege gezegd werd. In het gebed mag het antwoord op zijn aanwezigheid een gebaar zijn van eerbied, waarin ik me klein maak voor Hem.

Ik neem de houding aan van het gebed, liggend, zittend of geknield, maar niet bewegen en zo min mogelijk zien bewegen, zodat ik erop kan letten hoe ik innerlijk bewogen wórd. Want Hij staat niet alleen aan het einde als doel, maar ook aan het begin door in mij een bewogenheid uit te werken om dit of dat te doen in zijn dienst. Dit wil ik dan nu ook vragen als een genade: dat al mijn bedoelingen, daden en werkzaamheden zuiver geordend mogen zijn in dienst en lof van zijn goddelijke Majesteit.

Nu bereid ik me erop voor nog dieper het geheim van Gods zelfmededeling binnen te gaan, waar Hij zich aan ons gaat mededelen in zijn eigen Zoon, Jezus. Hier de geboorte van Jezus uit de heilige Geest. In de stamboom van Jezus komt die geboorte in de heilige Geest uit doordat Jozef in tegenstelling tot alle andere voorvaders niet zonder meer de vader genoemd wordt van de zoon, maar "de man van Maria", en uit haar werd Jezus geboren die Christus wordt genoemd (1,16). In dit evangelie wordt eerst het menselijke overwegen weergegeven: "zij bleek... hij dacht erover... terwijl hij dit overwoog." En daarna laat de engel merken Wie de echte Vader van Jezus is. De geschiedenis gaat door in mij elke keer als ik voor de opdracht sta om mijn handelingen te laten voortkomen uit een goddelijke inspiratie, als ik me niet laat leiden door waar ik zin in heb.

Wanneer ik me een voorstelling maak van de plaats is het gemakkelijker om bij het gebed te blijven. Als mensen werkelijk door God geraakt zijn, kunnen zij zich naderhand soms precies de plaats en de tijd herinneren.

Het gebed is zo'n heilig gebeuren, dat ik op eigen krachten niets vermag. Daarom is het goed om eerst de bijzondere genade te vragen, dat ik Jezus Christus mag leren kennen met een innerlijke kennis zoals Jozef de wil van God van binnen had leren kennen door zijn droom.

 
"De geboorte van Jezus Christus vond plaats op deze wijze: Toen zijn moeder Maria verloofd was met Jozef, bleek zij, voordat ze gingen samenwonen, zwanger van de heilige Geest. Omdat Jozef, haar man, rechtvaardig was en haar niet in opspraak wilde brengen, dacht hij erover in stilte van haar te scheiden. Terwijl hij dit overwoog..."

De mens wikt, God beschikt. Ook in de geest van Jozef: "dacht hij erover" ... "terwijl hij dit overwoog." Het geloof uit zich hierin, dat men aan menselijke overwegingen niet het laatste woord laat, dat men zich niet louter en alleen door menselijke overwegingen laat leiden, maar door wat God wil en beschikt. Zich alleen door menselijke overwegingen laten leiden kan 'satanisch' zijn: toen Petrus zich op grond van menselijke overwegingen tegen het lijden van Jezus verzette, voegde Jezus hem toe: "Ga weg, satan, terug! Want gij laat u leiden door menselijke overwegingen en niet door wat God wil" (Mc 8,32-33). Humane overwegingen worden veelal aangevoerd om iets te rechtvaardigen wat rechtstreeks indruist tegen de wil van God, bijvoorbeeld bij euthanasie, abortus, sterilisatie, homosexuele handelingen. De voorstanders ervan hebben de mond vol van menselijkheid. Toch komen zij bij iets heel onmenselijks uit. Wie aan God de leiding over leven en dood uit handen geeft, komt dichter bij de humaniteit uit. De humaniteit is veilig bij God, veiliger dan bij de mensen zelf. Voel ik me veilig bij God zoals Jozef?

 
"...verscheen hem in een droom een engel van de Heer, die tot hem sprak: Jozef, zoon van David, wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, tot u te nemen: het kind in haar schoot is van de heilige Geest. Zij zal een zoon ter wereld brengen die gij Jezus moet noemen, want Hij zal zijn volk redden uit hun zonden."

De mens wikt, maar God beschikt. Zien hoe God het initiatief van Jozef overneemt. Dat doet Hij door een engel te zenden. Want een engel hoort bij God: "een engel van de Heer". Door een engel te zenden komt de hoogverheven God ons nabij en grijpt Hij leidinggevend in ons leven in. Het gaat niet om een engel. Het kan ook een ster zijn, de leiding van de kerk en altijd is het geweten er, als de inwendige antenne waar al deze uitwendige getuigenissen van de heilige Geest worden opgevangen. Geloof ik daarin, dat God, de verre en hoogverhevene, met mij begaan is en mijn leven wil leiden? Zoals Hij voortdurend heeft ingegrepen in het leven van Jozef?

 
"Ontwaakt uit de slaap deed Jozef zoals de engel van de Heer hem bevolen had en nam zijn vrouw tot zich. Toch had hij geen gemeenschap met haar."

De wendingen in Jozefs leven komen steeds door een ingreep van boven: de keuze van Maria als zijn echtgenote en de naamgeving van hun Kind: "gij moet Hem de naam Jezus geven"... Na het vertrek van de wijzen: "Sta op, neem het Kind en zijn moeder, vlucht naar Egypte en blijf daar tot ik u waarschuw... Hij stond op en week in de nacht met het Kind en zijn moeder naar Egypte uit... (2,13.14)... Nadat Herodes gestorven was: "Sta op, neem het Kind en zijn moeder en trek naar het land Israël... Hij stond op, nam het Kind en zijn moeder en ging naar het land Israël" (2,20-21). Jozef grijpt dus voortdurend in het leven van Jezus en Maria in, hij reddert en zorgt als een echte vader, maar zijn zorg blijft geheel en al ingebed in het initiatief van de goddelijke voorzienigheid. Elke stap die hij zet, is gehoorzaamheid aan een bevel. En daardoor wordt hij een voorbeeld voor allen die hun werken moeten combineren met hun bidden en voor alle gewone gelovigen die hier op aarde de wil moeten volbrengen van hun Vader in de hemel, die aardse activiteit en beslommeringen moeten zien te rijmen met hemelse voorzienigheid. Want God wil God-met-ons zijn niet alleen in Jezus (Immanuel), maar ook in de kerk, in het heilig Sacrament en in ons dagelijkse leven.

Aan het einde tot een grotere diepte komen om de vrucht van het gebed over de drempel naar het gewone leven te brengen. Gesprekjes voeren met Jozef, Maria, Jezus en de Vader. Meer erop uit om te luisteren dan zelf iets te zeggen. Een Onze Vader.

Na afloop wat tijd vrijmaken voor de reflexie, een manier om te onderscheiden door welke geesten we geleid werden:

  1. Waar was ik toen ik niet bij Hem was? In mijn verstrooiingen laat ik me meer leiden door menselijke overwegingen. Daarom is het goed om na te gaan waarmee ik dan zoal verstrooid was.
  2. Waar waren we wel bij elkaar? Zoals Jozef iets overkwam, zo kan ook mij in het gebed iets overkomen van Godswege. Ik kan dit merken in de weerslag op mijn gevoelens voor Hem bij een of ander woord of gedachte, gebaar of houding.
  3. En nu, na afloop van het gebed, wat voel ik nu voor Hem? De bewegingen van de heilige Geest die na afloop blijven, kunnen mijn leven daadwerkelijk veranderen.
De engel bezoekt Jozef in een droom